Cwestiynau cyffredin am Oleuo rhannol yn ystod y nos a gwaith trosi LED

Cefnogodd yr aelodau'r cynnig i drosi holl lampau stryd y fwrdeistref sirol i Ddeuodau Allyrru Golau (LED) a gweithredu goleuadau rhan amser yn ystod y nos (rhwng hanner nos a 5.30am) ar draws y fwrdeistref sirol, ac eithrio wrth ymyl cyffyrdd ac yng nghanol trefi mawr. 

Dechreuodd y rhaglen ar ddechrau mis Ebrill 2019 a bydd yn parhau ar sail ward fesul ward am gyfnod o tua dwy flynedd. Yn ystod y cyfnod hwn, daeth yn angenrheidiol cymryd y penderfyniad y byddwn yn derbyn y math LED newydd yn lle'r lampau pan fyddwn yn derbyn cais am nam unigol. Bydd y dull hwn o weithio yn atal arian trethdalwyr rhag cael ei wario ar atgyweiriadau ac yna dileu'r offer hwnnw'n fuan. Er y gall rhai cwsmeriaid gael oedi cyn i’w golau stryd ddychwelyd i weithio, oherwydd bod y lampau’n newid oherwydd namau yn annibynnol ar y cynllun ehangach, byddwn yn ymdrechu i gadw'r oedi hwn mor isel â phosibl. 

A all Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili ddiffodd goleuadau yn gyfreithiol?

Nid oes gofyniad statudol ar awdurdodau lleol yn y Deyrnas Unedig i ddarparu goleuadau cyhoeddus.  Yng Nghymru a Lloegr, mae Deddf Priffyrdd 1980 yn rhoi pŵer i Awdurdod Priffyrdd ddarparu goleuadau ar gyfer unrhyw briffordd neu briffordd arfaethedig sydd o dan eu cyfrifoldeb.  Mae gan Awdurdodau Priffyrdd ddyletswydd gofal i ddefnyddwyr ffyrdd, ond nid yw hyn yn awgrymu unrhyw ddyletswydd ar yr Awdurdod Priffyrdd i gadw'r goleuadau stryd yn weithredol. 

Pam na allwch chi ddiffodd bob yn ail olau yn unig? (1 ym mhob 2)

Ystyriwyd hyn ond ni fydd yn galluogi'r cyngor i gyflawni ei amcanion o ran deilio â chynnydd mewn costau ynni ac arbedion lleihau carbon. Byddai hefyd yn golygu llawer o amrywiadau yn lefel y goleuo stryd, ac nid yw hyn yn cael ei ystyried yn briodol ar gyfer defnyddwyr priffyrdd.

A allaf dalu i gadw'r golau stryd ymlaen y tu allan i fy nhŷ?

Na allwch. Mae goleuo am ran o’r nos i helpu Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili i gyflawni arbedion ynni goleuadau stryd sy'n cyfrannu at y Cynllun Ariannol Tymor Canolig ac yn lliniaru cynnydd mewn costau ynni ac arbedion lleihau carbon. Mae'r gostyngiad mewn allyriadau carbon yn ymrwymiad i atal bygythiad hirdymor newid yn yr hinsawdd ac y mae lleihau ynni yn chwarae rhan allweddol yn hynny.

Bydd yr arbedion ynni goleuadau stryd yn cyfrannu at Amcan Llesiant 4 yr awdurdod: Amcan Llesiant 4 – Hyrwyddo system gludiant fodern, integredig a chynaliadwy sy'n cynyddu cyfleoedd, yn hyrwyddo ffyniant, ac yn lleihau'r effeithiau niweidiol ar yr amgylchedd.

A fyddaf yn cael gostyngiad yn fy Nhreth y Cyngor?

Mae treth y cyngor yn gymysgedd o dreth sy'n seiliedig ar eiddo a threth sy'n seiliedig ar bobl ac mae’n cynnwys elfennau ar gyfer holl wasanaethau'r cyngor; mae'n dreth gyfunol, sy'n daladwy yn ei chyfanrwydd yn unol â band perthnasol yr eiddo dan sylw, felly nid yw'n bosibl lleihau unrhyw elfen sy'n mynd tuag at dalu am unrhyw wasanaeth penodol.

Pam fy stryd i?

Bydd cyflwyno goleuo am ran o’r nos a throsi LED ym mhob ardal breswyl yn adlewyrchu dull cyson o oleuo strydoedd ar draws bwrdeistref sirol Caerffili.

Beth fydd yn digwydd os oes cynnydd mewn gwrthdrawiadau traffig ar y ffordd neu lefelau troseddu pan fydd goleuo am ran o’r nos yn weithredol?

Roedd astudiaeth ddiweddar dan arweiniad Ysgol Hylendid a Meddygaeth Drofannol Llundain, mewn partneriaeth â Choleg Prifysgol Llundain, yn canolbwyntio ar droseddau sy’n fwy tebygol o ddigwydd yn ystod y nos, gan gynnwys byrgleriaeth, dwyn cerbyd neu o gerbyd, lladrad, trais ac ymosodiad rhywiol. Yn gyffredinol, nid oedd unrhyw dystiolaeth o gysylltiad rhwng lleihau goleuo strydoedd a mwy o droseddu.

Bydd yr holl ffyrdd yr effeithir arnynt gan y newid hwn mewn polisi yn cael eu monitro am gynnydd yn y nifer o ddamweiniau, a phetai unrhyw faterion yn dod i'r amlwg, bydd tîm Diogelwch ar y Ffyrdd y cyngor yn cymryd camau ymchwilio priodol.

Pryd bydd y gwaith yn cael ei wneud yn fy ardal i?

Isod, mae amserlen ddangosol ar gyfer y gwaith a nodir yn ôl ardal. Mae hwn yn ddangosol yn unig, gan y gallai unrhyw nifer o ffactorau, gan gynnwys tywydd garw, effeithio ar y gwaith. Rhagwelir, ar hyn o bryd, y gellid cyflawni tua 200 o addasiadau i LED yr wythnos.

Ward 

Town

Date

IC

Rhisga

Commenced

WX

Machen, Tretomos

Commenced

IF

Abercarn

Commenced

WW

Bedwas

Commenced

IB

Trecelyn

Commenced

WV

Dolydd Trefore (Sant Iago)

Commenced

IG

Crymlyn

Commenced

WT

Canol Caerffili (Morgan Jones)

Commenced

IH

Mynyddislwyn (Ynys-ddu)

Commenced

WR

Caerffili (Sant Iago)

Commenced

IJ

Pontllan-fraith

01/11/2019

WN

Trecenydd (Martins Sant)

01/12/2019

IE

Penmaen (Argoed)

01/01/2020

WM

Pen-yr-heol

01/02/2020

IA

Coed Duon

01/03/2020

WP

Abertidwr, Senghenydd (Cwm Aber)

01/04/2020

WL

Llanbradach

01/04/2020

WJ

Ystrad Mynach

01/05/2020

WK

Maes-y-cwmmer

01/06/2020

WH

Nelson

01/07/2020

WG

Tir-y-birth (Cattwg Sant)

01/07/2020

ID

Pengam (Cefn Fforest)

01/08/2020

WF

Bargoed (Gilfach)

01/09/2020

WE

Aberbargod

01/10/2020

WD

Fochriw/Deri (Cwm Darren)

01/10/2020

WC

Tredegar Newydd

01/11/2020

WB

Abertysswg (Moriah)

01/11/2020

WA

Rhymni (Tywn Carno & Pontlottyn)

01/12/2010

Beth am bobl sy'n rhannol ddall, yn oedrannus neu'n ymgymryd â gwaith sifft?

Nid yw cyflwyno goleuo am ran o’r nos yn seiliedig ar amgylchiadau personol. Dylai'r goleuadau stryd gliriach a mwy penodol a ddarperir gan unedau LED gynorthwyo unigolion â golwg gwael, yn ogystal â helpu i bobl weld pobl sy’n llai abl ar y briffordd neu o'i chwmpas.

A allaf hawlio yn erbyn y cyngor os caf fy anafu yn ystod yr oriau pan na fydd goleuadau stryd yn cael eu goleuo?

Nid oes gofyniad statudol ar awdurdodau lleol yn y Deyrnas Unedig i ddarparu goleuadau cyhoeddus.  Nid yw llawer o ffyrdd a llwybrau wedi'u goleuo o gwbl ac mae angen i ddefnyddwyr priffyrdd addasu eu hymddygiad yn ôl yr amodau cyffredinol.

Beth fydd yn digwydd os bydd cost fy ngherbyd/yswiriant cartref yn cynyddu oherwydd goleuo am ran o’r nos?

Er ei bod yn darparu budd a groesewir yn gyffredinol, nid yw'r system goleuadau stryd wedi'i gosod i ddarparu goleuadau diogelwch neu oleuadau ar gyfer mynediad neu allanfa i eiddo. 

Beth fydd cost y rhaglen waith hon?

Tra bod y pris oddeutu £4.2 miliwn fel cyfanswm i'w weithredu i ddechrau, mae'r cyngor wedi llwyddo i gael cyllid Salix o £4.1 miliwn. Mae Salix yn darparu cyllid di-log i'r sector cyhoeddus er mwyn gwella eu heffeithlonrwydd ynni, lleihau allyriadau carbon a gostwng biliau ynni.

Beth yw'r arbedion ynni tebygol?

Disgwylir i arbedion ynni blwyddyn lawn fod yn £940,000 a 6,884,477KWh gyda 13.66% mewn cynnydd ynni a ragwelir yn y flwyddyn ariannol i ddod.

Pwy wnaeth y penderfyniad i weithredu goleuo am ran o’r nos?

Ystyriwyd adroddiad ar Gynigion Goleuo ac Arbed Ynni yn y Dyfodol gan y Pwyllgor Craffu Adfywio a’r Amgylchedd trawsbleidiol ym mis Hydref 2018. Cymeradwywyd eu hargymhellion mewn cyfarfod y Cabinet yn ystod mis Tachwedd 2018.

Pam na ymgynghorwyd â phreswylwyr?

Cyn gweithredu'r polisi “Lleihau Oriau Gweithredu Goleuadau Stryd” yn 2012, cynhaliwyd ymgynghoriad helaeth gydag awdurdodau lleol cyfagos, y Fforwm Busnes, Cynghorau Cymuned a Thref, Partneriaethau Cymunedol, Partneriaeth Diogelwch Cymunedol, adrannau Cyngor, grwpiau anabledd, Gwasanaethau Brys, Ffordd Menter Sirhywi Cyf., Viewpoint Panel, Western Power Distribution, y Fforwm Ieuenctid ac eraill. 

Gofynnwyd hefyd i breswylwyr gymryd rhan mewn arolwg i benderfynu ar eu hopsiynau arbed ynni dewisol, a oedd yn cynnwys goleuo am ran o’r nos helaeth ledled y Fwrdeistref.

A fydd goleuo am ran o’r nos yn cael eu hadolygu?

Nid oes unrhyw gynlluniau i adolygu egwyddorion goleuo rhannol yn y nos. Dylid nodi y dylid ystyried y cynigion fel ffordd o osgoi costau (yn erbyn defnydd kWh) gan fod costau ynni yn debygol o barhau i godi.

Pryd fydd y goleuo am ran o’r nos yn dechrau yn fy ardal i?

Bydd gosod llusernau LED a goleuo am ran o’r nos yn cael eu cynnal ar yr un pryd, gan ddechrau yn ystod Ebrill 2019 a bwriedir eu cwblhau o fewn 24 mis. Byddwn yn ymdrechu i roi gwybod i breswylwyr pryd y bydd gwaith yn dechrau yn eu hardaloedd.

Pa fwrdeistref sirol arall sydd wedi cyflwyno goleuo am ran o’r nos?

Mae pob awdurdod cyfagos wedi cyflawni gostyngiad yn oriau gweithredu goleuadau stryd.

A oes modd gosod gorchudd ar fy ngoleuni?

Dewiswyd allbwn golau'r llusernau LED i efelychu'r llusernau sodiwm sy'n cael eu disodli, er os edrychir yn uniongyrchol arnynt, mae'n ymddangos bod y llusern yn fwy disglair. Bydd pob cais am orchuddion yn cael eu hystyried ond yn gyffredinol nid oes angen gosod gorchudd neu ‘loures’ ac yn y mwyafrif o achosion bydd CBS Caerffili angen cyfraniad na ellir ei ad-dalu tuag at gost y gwaith hwn o  £50.00 (gan gynnwys TAW).

Sylwer na fydd gosod unrhyw orchudd yn rhoi sylw llawn i'ch pryderon neu'ch disgwyliadau.